ازن چیست و چه کاربردی دارد

ازن چیست و چه کاربردی دارد

ازن چیست و چه کاربردی دارد

ازن چیست ؟

 

ازن چیست : ازن شکلی از اکسیژن است که در هر مولکول خود سه اتم دارد. ازن یک گاز بی رنگ با بویی مشابه کلرین ، قابل حل شدن در آب سرد و مواد قلیایی است. در صنعت ، گاز ازن با عبور اکسیژن تخلیه الکتریکی بی صدا ایجاد می شود. در طبیعت ، زمانی که رعد و برق اتفاق می افتد و در استراتوسفر بوسیله انرژی بالا اشعه فرابنفش روی اکسیژن ایجاد می شود. وجود ازن در استراتوسفر به عنوان یک صفحه برای اشعه ماورابنفش عمل می کند که نجات دهنده لایه ازون است. و اگر نزدیک به سطح زمین باشد آلودگی مضر است.

تاریخچه ازن و کاربردهای ازن

 

در سال۱۸۴۱ کریستین شنبن بوی مشخص ازن را در مجاورت یک تخلیه الکتریکی مشخص کرد و آن را ازن که از کلمه یونانی اوزین به معنای بو می باشد نامید.
ازن یک گاز سمی است. بوی آن در اکثر افراد با سطح ppm ٠٠٣/٠ قابل تشخیص است و در غلظت های در حدود ppm ١٥/٠ قابل تحمل می شود.
قرار گرفتن بیش از حد در معرض ازون باعث بروز مشکلات دستگاه تنفسی انسان ، آبریزش چشم ، سرفه ، سنگینی قفسه سینه و کیپ شدن بینی می شود.
ازن یک گاز ناپایدار است که فورا تجزیه می شود و طول عمر آن از چند ثانیه تا چند ساعت متغیر است. با این وجود طول عمر آن به میزان قابل توجهی در صورت وجود رطوبت ، افزایش دما و برخی از مواد مانند مس ، نقره و آهن کاهش می یابد. ازن یک گاز تقریبا شفاف و با جذب بسیار قوی در محل و با طول موج ٢۴٥ نانومتر می باشد، یعنی این خاصیت ازن موجودات روی زمین را از اشعه ماورا بنفش خطرناک ساطع شده از خورشید محافظت می کند.

ازن یک ماده ضدعفونی کننده و اکسید کننده قوی است و به همین دلیل از آن در طیف گسترده ای از کاربردها مانند تصفیه فاضلاب شهری و پسماند ، فرآوری مواد غذایی ، استرداد حریق ، مرمت ساختمانها و اشیا دیگر پس از سیل استفاده می شود. زمانی که ازن با ترکیبات ارگانیک یا باکتری ها در تماس است ، اتم اضافی اکسیژن با اکسیداسیون باعث از بین رفتن آلودگی می شود. بنابراین ازن تقریبا همه ی بوهای آلی ، به خصوص آنهایی که حاوی کربن به عنوان عنصر پایه هستند را خنثی می کند. این شامل همه باکتری ها و همچنین بوی دود ، پوسیدگی و پخت و پز می شود. با این حال ، به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی ازن و کاهش حالت لاستیکی (حالت کششی لاتکس) ، به عنوان مثال باید از یک ژل لمینت سیلیکا برای حاشیه درب اتومبیل و فریزر استفاده کرد.

 

ازن معمولا به یکی از سه روش زیر تولید می شود :

 

تولید الکتروشیمیایی- در این حالت جریان الکتریکی از طریق الکترولیت مایع عبور می کند و ترکیبی از گازها را که حاوی ازن است تولید می کند.
تولید ازن توسط پرتوهای فرابنفش( این فرایند در لایه های فوقانی جو اتفاق می افتد)
تولید ازن در پلاسمای غیرحرارتی تولید شده توسط تخلیه های الکتریکی.
بیشتر ازن برای کاربردهای عملی در پلاسما غیرحرارتی تولید شده توسط تخلیه های الکتریکی تولید می شود.

 

ازن در سطح زمین :

 

ازن در مقادیر کوچک در استراتوسفرپایینی زمین ، اطراف منطقه ای که آلودگی های مشخصی رایج هستند اتفاق می افتد ، بخصوص در شهرهایی که دودهای (آلودگی) سیاه دارند. سطح ازن زمانیکه ترکیبات آلی فرار مشخص ، اکسیژن ، و اکسیدهای شیمیایی نیتروژن در حضور نور خورشید واکنش نشان می دهد تشکیل می شود ، به خصوص در زمان هوای گرم. ازن در ترکیب با سولفور اکسید می تواند اثرات متعددی بر روی سلامتی انسان علاوه بر آلودگی به طور جداگانه برجای بگذارد.
ازن در استراتوسفر ، در مه فتوشیمیایی توسط لامپ های گندزدای ˛ UV قوس های (آرک) الکتریکی ولتاژ بالا و تابش گاما گیاهان ایجاد می شود. در دمای اتاق ، ازن به سرعت تجزیه می شود و بنابراین بدون تولید مداوم ازن ، به طور قابل توجهی تجمع نمی یابد. ازن در دمای اتاق تقریبا یک گاز بی رنگ است. ازن دارای بوی تند و مشخصی است که شبیه هوای تازه پس از رعد و برق توصیف شده است. به راحتی در سطح ppm 0.01 – 0.05 قابل تشخیص است. در طبیعت در غلظت کمتر یافت می شود. ازن در حالت گازی ماندگاری بیشتری نسبت به حالت آبی دارد. اوزون موجود در آب خالص به سرعت به اکسیژن و حتی با سرعت بیشتری در محلول های ناخالص تخریب می شود. حلالیت ازون در آب 13 برابر اکسیژن در دمای 30-0 درجه سانتی گراد است و به تدریج در آب سرد حل می شود. تجزیه در دمای بالاتر آب سریع تر است . ازن دومین عامل اکسیدکننده متداول قوی با پتانسیل اکسیداسیون 2.07 میلی ولت است .

کاربرد ازن :

 

"<yoastmark

 

ازن اکسیدان بسیار قدرتمندتر از کلر است. ازن ظاهر می شود تا باکتری را با مکانیسم مشابه ضدعفونی کلر غیرفعال کند : بوسیله اختلال در نفوذپذیری غشا ، اختلال در عملکرد آنزیم و یا یکپارچگی پروتئین بوسیله اکسیدکردن گروه های سولفیدرید و مصنوعی سازی نوکلئیک اسید. یک عامل اکسیدکننده قوی است که به طور گسترده در سفیدکردن ، ضدعفونی آب و تخلیه استفاده می شود.
سومین اتم اکسیژن ازن به شدت واکنش پذیر است زیرا ناپایدار است. ازن به آسانی خودش را به سایر مولکول های بو متصل می کند ، زمانی که آلودگی ها مانند بوها ، باکتری یا ویروس ها با ازن تماس پیدا می کنند ، ساختار شیمیایی آنها به ترکیبات با بوی متعفن کمتری تغییر می کند. ازن نه تنها سلول های باکتری را از بین می برد بلکه هیچ باقیمانده ای برجای نمی گذارد.

 

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.